Zeekat

Sepia officinalis


zeevruchtengids.org/nl/zeekat
  • Oost-Atlantische Oceaan, van Noorwegen tot de West-Afrikaanse wateren
  • Indische Oceaan, kust Mozambique en Zuid-Afrika
  • Middellandse Zee
  • Bodemsleepnet
  • Staand want
  • Korf

  • Nederlands
  • English
  • Français

Laatst bijgewerkt: december 2018

 

Er wordt op verschillende soorten zeekat gevist in West-Europa, maar de meest algemene is de Sepia officinalis. Deze zeekat wordt na 1 à 2 jaar geslachtsrijp. Mannetjes meten dan 14 cm (ruglengte van de mantel) en vrouwtjes 18 cm. De dieren paren maar  één keer in hun leven en keren hiervoor terug naar hun geboorteplaats. De bevruchting gebeurt inwendig. In de lente en zomer (variërend naargelang de watertemperatuur) zetten de bevruchte vrouwtjes zwarte druifvormige eieren af. De eieren worden vastgehecht op diverse substraten (wieren, schelpen, oude visnetten, etc.) in de kustwateren. De broedperiode duurt 5 tot 3 maanden. Jonge zeekatten blijven de hele zomer dicht bij de kust. De zeekatten van het Engels Kanaal trekken zich vanaf oktober terug, dieper in zee. De vraatzuchtige zeekat voedt zich met vissen, garnalen, krabben en soms zelfs soortgenoten.

 

Om aan roofdieren te ontsnappen spuit de zeekat een inktwolk achter zich aan, terwijl hij wegvlucht.

 

 

Intense bevissing

Zeekat heeft een groot verspreidingsgebied, in de Noordoost-Atlantische Oceaan van aan het zuiden van Noorwegen tot in de West-Afrikaanse wateren, en in de Indische Oceaan tot in de kustwateren van Mozambique. Het Engels Kanaal is bijzonder rijk aan zeekat. De geografische verspreiding kan van jaar tot jaar sterk verschillen in functie van hun aantallen. De precieze raming van de toestand van de stocks is moeilijk, omdat die zeer sterk afhangt van het succes van de rekrutering (zijnde de hoeveelheid juvenielen die toetreden tot de zich voortplantende groep dieren), die op zich weer sterk beïnvloed wordt door de heersende omgevingscondities. Hoewel moeilijk in cijfers te vatten, is de sterfte ten gevolge van de visserij aanzienlijk op elk ontwikkelingsstadium van de zeekat (eitjes, jonge en volwassen dieren).

 

 

 

Geen reglementering

De visserij op zeekat is aan geen enkele reglementering onderworpen. Er zijn geen quota, en zelfs geen reglementaire minimum aanlandingsmaat. Op sommige visgronden worden de jonge dieren intens bevist. Ondertussen werd lokaal in Bretagne en Basse- Normandie een gedeeltelijk vergunningssysteem ingevoerd voor deze bedrijfstak. Ook werden in Basse-Normandie commerciële groottecategorieën gedefinieerd en werd de verkoop verboden van individuen kleiner dan 100 g (lokaal ‘sepions’ genoemd).

 

In de kuststrook van de Golf van Biskaje en ten westen van Cotentin, een gebied waar de sleepnetvisserij verboden is, is de zeekatvisserij er bij uitzondering toegestaan tijdens twee weken eind augustus. In de toekomst zou kunnen overwogen worden om de eieren en de jonge dieren extra te beschermen door gebieden af te sluiten en het gebruik van sleepnetten tijdelijk en plaatselijk te beperken.

 

Variabele productie

Het leven van een zeekat is van korte duur en de dichtheden variëren sterk van jaar tot jaar. Zeekat is vaak ongewassen (inclusief de inktzak) op de markt te vinden, maar wordt ook als een gereinigde mantel (wit vlees) verhandeld. Verse zeekat komt hoofdzakelijk uit Europese landen. Diepgevroren producten komen voornamelijk uit niet-EU-lidstaten.

 

In 2016 werd 13 054 ton zeekat geïmporteerd in Frankrijk. In datzelfde jaar werd ook 7 634 ton zeekat aangeland in Franse vissershavens. Meer dan 12 500 ton wordt terug geëxporteerd door Franse producenten en groothandelaars, voornamelijk naar Italië en Spanje.

 

De Belgische aanvoer van zeekat varieert sterk van jaar tot jaar, tussen 300 en 1 400 ton in de periode 2003-2015. Ook de import varieert jaarlijks tussen 800 en 1 400 ton en komt de laatste jaren vooral uit Spanje (55%), maar ook deels uit Italië, Frankrijk, Zuidoost-Azië en Afrika.

 

Bescherming

In Bretagne wordt er van maart tot juni op zeekat gevist met korven. De gevangen zeekatten zetten op de korven zelf hun eieren af. Aan het einde van het vangstseizoen worden de korven gewoonlijk aan land gebracht en gereinigd, waardoor de eieren massaal vernietigd worden. Bepaalde vissers werden zich bewust van de negatieve impact hiervan en beslisten om het uitkomen van de zeekateieren af te wachten vooraleer hun korven te reinigen (CLPMEM Saint-Brieuc, CLPMEM Auray). Ook voor onze kust werd dit, weliswaar op kleine schaal, met succes uitgetest.

 

TE ONTHOUDEN

  • De zeekat is aanwezig langs de Europese kusten (met name in het Engels Kanaal) en wordt intens bevist.
  • De visserijsterfte is groot in elk ontwikkelingsstadium: eitjes, jonge en volwassen dieren.
  • De toestand van de bestanden is niet gekend. Voorzorgsmaatregelen zouden de goede toestand van de stock van fertiele dieren moeten kunnen verzekeren.
  • Er bestaat geen reglementaire minimum aanlandingsmaat. Probeer echter de aankoop van onvolwassen zeekat (<18 cm) te vermijden.
  • Een matige consumptie wordt aangeraden omwille van de visserijimpact op de jonge dieren.